🌍 Dini za Ulimwengu — Sehemu ya 1: Utangulizi wa Dini za Ulimwengu🌍 World Religions — Unit 1: Introduction to World Religions

Profesa: Dkt. Wayne Cook | Mkurugenzi: Dkt. Ted RogersProfessor: Dr. Wayne Cook | Director: Dr. Ted Rogers

"Paulo akasimama katikati ya Areopago, akasema... 'Naona ya kuwa katika mambo yote ninyi ni watu wa kidini sana; kwa maana nilipokuwa nikitembea na kuangalia vitu vyenu mnavyoviabudu, naliona madhabahu moja iliyoandikwa, KWA MUNGU ASIYEJULIKANA. Basi, mnayemwabudu pasipo kumjua, huyo ndiye ninayewahubiria ninyi.'" — Matendo 17:22–23 (SUV)"Then Paul stood in the midst of the Areopagus and said... 'I perceived that in all things you are very religious; for as I was passing through and considering the objects of your worship, I even found an altar with this inscription: TO THE UNKNOWN GOD. Therefore, the One whom you worship without knowing, Him I proclaim to you.'" — Acts 17:22–23 (NKJV)

Jisajili mara moja, kwa kozi zote

Maendeleo yako yanahifadhiwa kwenye kivinjari hiki unaposoma, na seminari inayatunza chini ya msimbo wako wa mwanafunzi, ili uweze kuendelea kwenye kifaa chochote. Weka msimbo huo kwa siri, kama nenosiri. Barua pepe si lazima. Iongeze ili tukurudishie msimbo wako wa mwanafunzi, tukutumie vikumbusho na tukupe cheti. Unaweza kujiandikisha na kuendelea kusoma bila barua pepe. Tunachohifadhi.

Programu ya Cheti inajibu maswali ya kuchagua jibu. Shahada ya Mshiriki inaongeza maswali ya kujaza pengo; M.Div. na Th.M. zinaongeza hayo na maswali ya majibu mafupi. Asilimia 90 ya kila sehemu inahitajika ili kufaulu.

MwelekeoOrientation

Kila mchungaji, siku moja, atasimama mahali alipokuwa amesimama Paulo pale Mars Hill — akiwa amezungukwa na watu wanaoabudu kitu fulani, lakini si Mungu aliye hai. Huko Kuba inaweza kuwa jirani anayetunza madhabahu ndogo ya orisha wa Santería kando ya picha ya Yesu. Huko Meksiko inaweza kuwa curandera (mganga wa kienyeji) anayeishi mtaa wa pili, au familia inayochanganya sala za rozari na matambiko yaliyorithiwa tangu kabla ya uvamizi wa Wahispania. Katika kusanyiko lako mwenyewe inaweza kuwa mwamini mpya ambaye bado hana uhakika kamili jinsi injili ya Kikristo inavyohusiana na tafakari ya Kibudha aliyokulia nayo, au kijana anayehangaika kuelewa kile ambacho mfanyakazi mwenzake Mwislamu anaamini hasa, au mjane ambaye ameanza kuhudhuria funzo la Biblia la Mashahidi wa Yehova kwa sababu jirani alimtendea wema alipokuwa katika huzuni. Mchungaji ambaye hajawahi kufikiri kwa makini kuhusu imani nyingine atafanya moja kati ya mambo mawili: ama atazidharau nafasi hizi kwa dharau, ama atateleza katika maneno ya jumla yasiyoeleweka yasiyomridhisha mtu yeyote wala kujibu chochote. Kozi hii ipo ili kukuandaa kwa jambo lililo bora kuliko majibu hayo yote mawili.Every pastor will eventually stand where Paul stood on Mars Hill — surrounded by people who worship something, but not the living God. In Cuba it may be a neighbor who keeps a small altar to Santería's orishas alongside a photograph of Jesus. In Mexico it may be a curandera down the street, or a family that mixes rosary prayers with rituals passed down from before the conquest. In your own congregation it may be a new believer who still is not quite sure how the Christian gospel relates to the Buddhist meditation practice she grew up with, or a young man wrestling with what his Muslim coworker actually believes, or a widow who has begun attending a Jehovah's Witness Bible study because a neighbor was kind to her in her grief. A pastor who has never thought carefully about other faiths will either dismiss these encounters with contempt, or drift into vague generalities that satisfy no one and answer nothing. This course exists to prepare you for something better than either response.

Tunajifunza dini za ulimwengu si kwa sababu njia zote zinaongoza mahali pamoja — Maandiko hayafundishi hivyo, na kozi hii haitajifanya vinginevyo — bali kwa sababu kumpenda jirani yetu kunatutaka tuelewe kile anachokiamini hasa kabla hatujazungumza naye kuhusu Kristo. Ujinga si unyenyekevu. Ni ujinga tu, nao huzaa uchungaji mbaya. Daktari anayekataa kujifunza ni ugonjwa gani anaoutibu hajionyeshi kuwa mnyenyekevu; anajionyesha kuwa mzembe. Ndivyo ilivyo pia kwa mchungaji anayekataa kujifunza ni imani zipi hasa zinazowaunda watu ambao Mungu amewaweka chini ya utunzaji wake.We study world religions not because all paths lead to the same place — Scripture does not teach that, and this course will not pretend otherwise — but because love for our neighbor requires that we understand what he actually believes before we speak to him about Christ. Ignorance is not humility. It is simply ignorance, and it makes for bad shepherding. A doctor who refuses to learn what disease he is treating is not being modest; he is being negligent. The same is true of a pastor who refuses to learn what beliefs are actually shaping the people God has placed in his care.

Sehemu hii ya kwanza inaweka msingi kwa sehemu kumi na moja zinazofuata. Bado hatutachunguza dini yoyote moja kwa undani — kazi hiyo inaanza na Uyahudi katika Sehemu ya 2. Badala yake, tutauliza maswali matatu ya msingi yatakayoongoza mtazamo wetu kwa kila dini ambayo kozi hii inaichunguza: Kwa nini wanadamu huabudu kabisa? Mfuasi wa Kristo anapaswa kuikaribiaje mfumo wa kidini asioufahamu? Na ni mfumo gani wa ulinganisho utakaotusaidia kulinganisha dini zinazotofautiana sana kwa haki, bila kufuta tofauti zake halisi wala kusahau kile kinachoifanya injili kuwa ya kipekee kati yake?This first unit lays a foundation for the eleven units that follow. We will not yet examine any single religion in detail — that begins with Judaism in Unit 2. Instead, we will ask three foundational questions that will govern our approach to every religion this course studies: Why do human beings worship at all? How should a follower of Christ approach an unfamiliar religious system? And what framework will help us compare very different religions fairly, without either flattening their real differences or losing sight of what makes the gospel unique among them?

I. Msukumo wa Kidini Ulio kwa Wanadamu WoteI. The Universal Religious Impulse

Popote unapowakuta wanadamu, unakuta ibada. Karibu hakuna utamaduni wowote ambao umewahi kurekodiwa usio na desturi yoyote ya kidini kabisa. Kila kundi la watu ambalo limewahi kuchunguzwa limeamini kitu fulani kilicho juu yake, limekitolea kitu hicho kitu fulani, na limepanga maisha yake kuzunguka imani hiyo — kalenda yake, maadili yake, taratibu zake za mpito wa maisha, hata usanifu wa majengo yake. Hii si bahati mbaya ya historia, wala si, kama wanavyodai baadhi ya wenye mashaka wa kisasa, zao tu la saikolojia ya mageuko ambalo watu werevu hatimaye hulikua na kuliacha. Maelezo ya Maandiko yenyewe ni kwamba ni sahihi (alama ya mkono) iliyoachwa na Muumba juu ya kila moyo wa mwanadamu. Mhubiri 3:11 inasema kwamba Mungu "ameweka moyoni mwao hiyo milele." Paulo, akiwaandikia Warumi, anasema kwamba mambo ya Mungu yanayojulikana "yamekuwa wazi ndani yao, kwa maana Mungu aliwadhihirishia," kwa sababu mambo yake yasiyoonekana "yanaonekana waziwazi, yakifahamika kwa kazi zake; yaani, uweza wake wa milele na Uungu wake" (Warumi 1:19–20).Wherever you find human beings, you find worship. Virtually no culture has ever been documented with no religious practice at all. Every people group that has ever been studied has believed in something beyond itself, has offered something to that something, and has shaped its life around that belief — its calendar, its ethics, its rites of passage, even its architecture. This is not an accident of history, and it is not, as some modern skeptics claim, a mere byproduct of evolutionary psychology that clever people eventually outgrow. Scripture's own explanation is that it is a signature left by the Creator on every human heart. Ecclesiastes 3:11 says that God "has put eternity in their hearts." Paul, writing to the Romans, says that what can be known about God "is evident within them, for God has shown it to them," because His invisible attributes "are clearly seen, being understood by the things that are made, even His eternal power and Godhead" (Romans 1:19–20).

Hadithi moja ya mapokeo ya Kiyahudi kuhusu Ibrahimu alipokuwa kijana inaeleza jambo hili vizuri. Baba yake Ibrahimu, kwa mujibu wa hadithi hiyo, alikuwa na duka la sanamu, na siku moja alimwachia kijana duka wakati yeye alipokwenda kushughulikia jambo fulani. Mwanamke mmoja aliingia akitaka sanamu yenye nguvu kuliko zote dukani, inayoweza kuilinda nyumba yake. Ibrahimu alimwambia arudi baada ya saa moja, na aliporudi, alikuta duka limevunjwa vipande vipande isipokuwa sanamu moja tu, ikiwa na fimbo mkononi mwake. Ibrahimu alieleza kwamba sanamu zilipigana kuhusu ni ipi kati yao iliyo kuu, na hii ndiyo iliyoshinda. "Imetengenezwa kwa jiwe," mwanamke alipinga. "Sanamu haiwezi kufanya jambo kama hilo." "Basi kwa nini unaiabudu?" Ibrahimu alijibu. Hadithi hii inaonyesha kweli ambayo Maandiko yanafundisha moja kwa moja: mwanadamu si kwanza kabisa homo sapiens, mtu anayefikiri, bali homo adorans, mtu anayeabudu. Ibada, ikishageuzwa kutoka kwa mlengwa wake halali, haitoweki tu; hutafuta mlengwa mwingine. Ufahamu huo mmoja ndio msingi wa kila dini ambayo kozi hii itaichunguza.A Jewish legend about the young Abraham captures this well. Abraham's father, the story goes, kept an idol shop, and one day left the boy in charge while he ran an errand. A woman came in wanting the strongest idol in the shop, one able to guard her household. Abraham told her to return in an hour, and when she did, she found the shop smashed to pieces except for one idol, a stick placed in its hand. Abraham explained that the idols had fought over which among them was greatest, and this one had won. "It's made of stone," the woman objected. "A statue couldn't do such a thing." "Why worship it, then?" Abraham replied. The legend illustrates a truth Scripture teaches directly: man is not first and foremost homo sapiens, thinking man, but homo adorans, worshiping man. Worship, once diverted from its rightful object, does not simply vanish; it finds another. That single insight underlies every religion this course will study.

Hii ina maana kwamba kila dini ulimwenguni, hata iwe imepotea mbali kiasi gani na kweli, ilianza na hisia ya kweli: kwamba kuna kitu kikubwa kuliko sisi wenyewe, na kwamba tunadaiwa kitu fulani nacho. Wamisionari na wanaanthropolojia wamerekodi jambo hili tena na tena katika mahali pasipotarajiwa kabisa. Simulizi ya Don Richardson kuhusu watu wa Sawi wa New Guinea, walaji wa watu walioheshimu usaliti kama fadhila, inaeleza hadithi za kikabila zilizozungumza juu ya "mtoto wa amani" ajaye ambaye kubadilishwa kwake kati ya vijiji vilivyokuwa vikipigana kungehakikisha amani ya kudumu — hadithi ambayo inaonekana Mungu aliitumia kuliandaa kabila hilo hilo kuielewa injili ya Kristo, Mtoto wa Amani wa kweli, wamisionari walipofika hatimaye. Kinachotofautiana kati ya dini moja na nyingine — na kinatofautiana sana — si kama msukumo wa kuabudu upo au la, bali ni nini hicho "kitu kikubwa zaidi" kinachoeleweka kuwa, na ni nini kinachoeleweka kuwa deni kwake. Kozi ya dini za ulimwengu, ikifundishwa ipasavyo, si kozi ya imani ya kwamba kweli ni ya kila mtu kivyake (urelativisti). Ni kozi ya kulichukulia kwa uzito kile ambacho Paulo mwenyewe alikichukulia kwa uzito pale Athene: kwamba mataifa, wakipapasa gizani, hata hivyo wanakifikia kitu halisi, "ingawa hakai mbali na kila mmoja wetu" (Matendo 17:27).This means every religion in the world, however far it has wandered from the truth, began with a true instinct: that there is something greater than ourselves, and that we owe it something. Missionaries and anthropologists have documented this again and again in the most unlikely places. Don Richardson's account of the Sawi people of New Guinea, cannibals who prized treachery as a virtue, tells of tribal legends that spoke of a coming "peace child" whose exchange between warring villages would guarantee lasting peace — a myth God had apparently used to prepare that very tribe to understand the gospel of Christ, the true Peace Child, when missionaries finally arrived. What differs from religion to religion — and differs enormously — is not whether the impulse to worship exists, but what that "something greater" is understood to be, and what is understood to be owed to it. A course in world religions, rightly taught, is not a course in relativism. It is a course in taking seriously what Paul himself took seriously in Athens: that the nations, groping in the dark, are nevertheless reaching for something real, "though He is not far from each one of us" (Acts 17:27).

II. Paulo katika Areopago: Kielelezo cha Kujifunza Imani NyingineII. Paul at the Areopagus: A Model for Studying Other Faiths

Matendo 17 inatupa kielelezo bora kuliko vyote katika Maandiko kuhusu jinsi mfuasi wa Kristo anavyoukaribia mfumo wa kidini asioufahamu. Paulo anafika Athene, mji ambao Luka anatuambia ulikuwa "umejaa sanamu" (Matendo 17:16), na roho yake ikachukizwa ndani yake. Mchungaji yeyote aliyewahi kutembea katika soko lililojaa maduka ya vifaa vya Santería, au kupita kwa gari karibu na kijumba cha ibada cha Santa Muerte kando ya barabara, anajua kwa kiasi fulani kile Paulo alichokihisi siku ile. Lakini angalia kwa makini kile Paulo anachofanya baadaye, kwa sababu si kile ambacho wengi wetu tungefanya mahali pake. Hasimami kwenye kona ya barabara akipiga kelele za hukumu kwa watu ambao hajajishughulisha kuwaelewa. Anatembea mjini. Anaviangalia kwa makini vitu wanavyoviabudu. Hata anasoma maandishi yao — ikiwemo moja lililowekwa wakfu "kwa mungu asiyejulikana" — na kuwanukulia washairi wao wenyewe kwa majina, akimtaja Epimenides na Aratus (Matendo 17:28). Ni baada tu ya uchunguzi huu wa makini, wa subira na wa heshima ndipo anafungua kinywa chake kusema.Acts 17 gives us the finest model in all of Scripture for how a follower of Christ approaches an unfamiliar religious system. Paul arrives in Athens, a city Luke tells us was "given over to idols" (Acts 17:16), and his spirit was provoked within him. Any pastor who has walked through a market lined with Santería supply shops, or driven past a roadside shrine to Santa Muerte, knows something of what Paul felt that day. But notice carefully what Paul does next, because it is not what many of us would do in his place. He does not stand on a street corner shouting condemnation at people he has not bothered to understand. He walks the city. He looks carefully at the objects of their worship. He even reads their inscriptions — including one dedicated to "the unknown god" — and quotes their own poets back to them by name, citing both Epimenides and Aratus (Acts 17:28). Only after this careful, patient, respectful observation does he open his mouth to speak.

Na hatimaye anaposema, anajenga daraja kabla hajatoa changamoto. "Naona ya kuwa katika mambo yote ninyi ni watu wa kidini sana," anawaambia — si dhihaka, si kejeli, bali ni kukiri kwa dhati njaa yao halisi ya kiroho, hata kama imeelekezwa vibaya. Anaanzia na kile wanachokiamini tayari na kusonga kwa subira kuelekea kile wasichokijua bado: Mungu aliyeufanya ulimwengu na vitu vyote vilivyomo, asiyekaa katika mahekalu yaliyojengwa kwa mikono kana kwamba anahitaji kitu, aliyeamua nyakati na mipaka ya kila taifa ili wapate kumtafuta, anayewaagiza watu wote kila mahali watubu, kwa sababu ameweka siku atakayowahukumu walimwengu kwa haki kwa mtu yule aliyemfufua katika wafu (Matendo 17:24–31). Mbinu ya Paulo haikuwa kuacha hata fundisho moja. Hitimisho lake — tubuni, kwa sababu hukumu inakuja kupitia Kristo aliyefufuka — lilikuwa la pekee na la dharura kama mahubiri yoyote aliyowahi kuhubiri katika sinagogi. Lakini mbinu yake ya kuelekea hitimisho hilo ilikuwa ya heshima, yenye ujuzi, na ya kimahusiano kabla haijawa ya changamoto. Hicho ndicho kielelezo cha kozi hii nzima, na tutakirudia tena na tena tunapojifunza kila dini mpya.And when he finally speaks, he builds a bridge before he ever delivers the confrontation. "I perceived that in all things you are very religious," he tells them — not mockery, not sarcasm, but a genuine acknowledgment of their real spiritual hunger, however misdirected. He starts from what they already believe and moves patiently toward what they do not yet know: the God who made the world and everything in it, who does not dwell in temples made with hands as though He needed anything, who has determined the times and boundaries of every nation so that they would seek Him, who commands all people everywhere to repent, because He has fixed a day in which He will judge the world in righteousness through the Man He raised from the dead (Acts 17:24–31). Paul's method was not compromise of a single doctrine. His conclusion — repent, because judgment is coming through the risen Christ — was every bit as exclusive and urgent as any sermon he ever preached in a synagogue. But his method leading up to that conclusion was respectful, informed, and relational before it was ever confrontational. That is the model for this entire course, and we will return to it again and again as we study each new religion.

III. Mfumo wa UlinganishoIII. A Framework for Comparison

Ili tusipotee katika mambo mengi ya kuvutia lakini yanayolemea ya dini yoyote moja, inasaidia kuuliza maswali manne yale yale kwa kila mfumo tunaojifunza katika kozi hii. Kila dini, hata kama wafuasi wake wenyewe wangeweza kulieleza waziwazi hivi au la, inatoa aina fulani ya jibu kwa kila moja ya maswali haya manne, na kulinganisha majibu hayo bega kwa bega ndiko kutakakoiwezesha kozi hii kuvuka habari ndogo ndogo tu na kufikia manufaa halisi ya kichungaji.To keep from getting lost in the fascinating but overwhelming details of any single religion, it helps to ask the same four questions of every system we study in this course. Every religion, whether its own adherents could articulate it this clearly or not, gives some kind of answer to each of these four questions, and comparing those answers side by side is what will let this course move beyond mere trivia into genuine pastoral usefulness.

Kwanza, uhalisia wa mwisho (ukweli wa msingi kabisa) ni nini? Je, ni Mungu mwenye nafsi anayeweza kujulikana na anayesema, nguvu isiyo na nafsi iliyopo tu, miungu mingi kila mmoja akiwa na uwezo mdogo, au hakuna mungu kabisa — ni maada na nishati tu? Pili, tatizo la msingi la mwanadamu ni nini? Je, ni dhambi dhidi ya Mungu mtakatifu aliyekosewa, kutojua kweli iliyokuwepo siku zote, kushikamana na tamaa zisizo na mpangilio, karma iliyolimbikizwa katika maisha yaliyopita, au ni ukosefu tu wa nguvu ya kutosha ya mapenzi au mbinu sahihi? Tatu, njia ya kutoka katika tatizo hilo ni ipi? Je, ni neema inayopokelewa kwa imani katika kile ambacho Mwingine amefanya, mwenendo mwema uliolimbikizwa katika maisha yote, kutekeleza ibada kwa usahihi, kuelimika (kupata mwangaza) kupitia tafakari, kujitiisha kwa mkusanyiko wa sheria, au juhudi binafsi zisizokoma? Nne, hatima ya mwisho ya maisha ya mwanadamu ni ipi? Je, ni ufufuo wa mwili na ushirika wa milele, wenye fahamu, pamoja na Mungu mwenye nafsi, kumezwa katika ujumla wa kiulimwengu usio na nafsi ambapo utambulisho wa mtu binafsi unayeyuka, mzunguko usio na mwisho wa kuzaliwa upya unaotawaliwa na karma ya mtu iliyolimbikizwa, au kutoweka tu wakati wa kifo bila kitu chochote zaidi ya hapo?First, what is ultimate reality? Is it a personal God who can be known and who speaks, an impersonal force that simply is, many gods each with limited power, or no god at all — only matter and energy? Second, what is the fundamental human problem? Is it sin against a holy God who has been offended, ignorance of a truth that was always available, disordered attachment and desire, karma accumulated across past lives, or simply the absence of enough willpower or right technique? Third, what is the path out of that problem? Is it grace received by faith in what Another has done, right conduct accumulated through a lifetime, correct performance of ritual, enlightenment achieved through meditation, submission to a set of laws, or relentless self-effort? Fourth, what is the ultimate destiny of a human life? Is it bodily resurrection and eternal, conscious fellowship with a personal God, absorption into an impersonal cosmic whole where individual identity dissolves, an endless cycle of rebirth governed by one's accumulated karma, or simple extinction at death with nothing beyond it?

Majibu ya Ukristo kwa maswali haya manne si chaguo moja tu kati ya machaguo mengine yaliyo halali sawasawa yaliyopangwa kwenye rafu — Maandiko yanasisitiza kwamba Yesu ndiye "njia, na kweli, na uzima," na kwamba "mtu haji kwa Baba, ila kwa njia ya" Yeye (Yohana 14:6). Lakini kuuliza maswali haya manne yale yale kwa kila dini tunayojifunza, sehemu kwa sehemu, kutakuwezesha kuona kwa uwazi halisi ni wapi hasa kila mfumo unakubaliana na picha ya Biblia katika jambo fulani, ni wapi unachukua hisia ya kweli iliyopandwa na Muumba lakini kisha kuipotosha au kuiharibu, na ni wapi unaiacha picha ya Biblia kabisa. Uwazi huo, ukikuzwa kwa makini katika muhula huu, ndio utakaokufanya uwe wa manufaa halisi katika mazungumzo ya kweli ya kichungaji na mtu halisi mwenye imani halisi, badala ya kuwa tu na habari usizoweza kuzitumia.Christianity's answers to these four questions are not simply one option among equally valid others sitting on a shelf — Scripture is emphatic that Jesus is "the way, the truth, and the life," and that "no one comes to the Father except through" Him (John 14:6). But asking these same four questions of every religion we study, unit by unit, will let you see with real clarity exactly where each system agrees with the biblical picture on some point, where it borrows from a true instinct planted by the Creator but then distorts or corrupts it, and where it departs from the biblical picture altogether. That clarity, developed carefully over the course of this semester, is what will make you genuinely useful in an actual pastoral conversation with a real person holding real beliefs, rather than merely informed with facts you cannot apply.

IV. Msimamo wa Mkristo Kuhusu Imani NyingineIV. The Christian's Posture Toward Other Faiths

Wanafikra Wakristo makini wanaoiamini Biblia wamejadiliana kwa muda mrefu jinsi hasa ya kuelewa hali ya milele ya wale ambao kwa kweli hawajawahi kuisikia injili, na jinsi ya kuwashirikisha kwa ujasiri au kwa upole kiasi gani wafuasi wa dhati, ambao mara nyingi ni wacha Mungu, wa imani nyingine tunaokutana nao katika maisha ya kila siku. Misimamo mitatu mipana hujadiliwa mara nyingi katika maandiko ya kitaaluma, nawe unapaswa kuweza kuieleza yote mitatu kwa uwazi, ingawa kozi hii haitakulazimisha kuingia katika kambi moja tu kuhusu mambo madogo madogo. Msimamo wa upekee (exclusivism) unashikilia kwamba imani ya wazi, ya kufahamu, katika Yesu Kristo ni ya lazima kwa wokovu, na kwamba ufunuo wa jumla, ingawa ni halisi kabisa na unawaacha watu wote bila udhuru mbele za Mungu, peke yake hautoshi kumwokoa mtu yeyote. Msimamo wa ujumuishi (inclusivism) unashikilia kwamba kazi ya Kristo ya upatanisho msalabani inabaki kuwa msingi pekee na wa kipekee wa wokovu kwa yeyote atakayeokolewa, lakini unaruhusu uwezekano kwamba Mungu anaweza kutumia faida za kazi hiyo ya upatanisho kwa baadhi ya watu wanaoitikia kwa imani ya kweli nuru ndogo waliyoipokea hasa, hata bila kujua kihistoria jina la Kristo au injili yake. Msimamo wa wingi wa njia (pluralism) unashikilia kwamba njia nyingi tofauti za kidini zinaongoza kwa usawa na kwa uhalali kwa Mungu, au kwa chochote ambacho mtu anapenda kukiita uhalisia wa mwisho — msimamo unaopingana moja kwa moja na maana ya wazi ya vifungu kama Yohana 14:6 na Matendo 4:12 ("Wala hakuna wokovu katika mwingine awaye yote; kwa maana hapana jina jingine chini ya mbingu walilopewa wanadamu litupasalo sisi kuokolewa kwalo"), na ambao kozi hii haiuchukulii kuwa chaguo halali la kitheolojia kwa mhudumu Mkristo kulishikilia, ingawa bila shaka unapaswa kuweza kueleza kwa uwazi kwa nini mtu wa msimamo wa wingi wa njia anaamini anachokiamini utakapokutana naye.Serious, Bible-believing Christian thinkers have long debated exactly how to understand the eternal status of those who have genuinely never heard the gospel, and how boldly or how gently to engage the sincere, often devout adherents of other faiths we meet in daily life. Three broad positions are commonly discussed in the literature, and you should be able to explain all three clearly, even though this course will not force you into any single camp on the finer points. Exclusivism holds that explicit, conscious faith in Jesus Christ is necessary for salvation, and that general revelation, while entirely real and leaving all people without excuse before God, is not by itself sufficient to save anyone. Inclusivism holds that Christ's atoning work on the cross remains the sole and only ground of salvation for anyone who is ever saved, but allows for the possibility that God may apply the benefits of that atoning work to some who respond in genuine faith to the limited light they have actually received, even without explicit historical knowledge of Christ's name or gospel. Pluralism holds that many different religious paths lead equally and validly to God, or to whatever one wishes to call ultimate reality — a position that runs directly against the plain sense of passages like John 14:6 and Acts 4:12 ("nor is there salvation in any other, for there is no other name under heaven given among men by which we must be saved"), and one that this course does not treat as a live theological option for a Christian minister to hold, though you should certainly be able to explain clearly why a pluralist believes what he believes when you meet one.

Kozi hii haitajaribu kutatua kila swali ambalo mjadala kati ya upekee na ujumuishi unatuletea — wachungaji waaminifu wanaoiamini Biblia katika madhehebu mengi wametofautiana kwa dhati kuhusu mambo yake madogo madogo kwa vizazi vingi, na sehemu yetu ya mwisho, hitimisho kamili la theolojia ya dini, itaushughulikia mjadala huo kwa ukamilifu zaidi kuliko tunavyoweza hapa katika sehemu ya utangulizi. Kile ambacho kila sehemu moja ya kozi hii itakuwa nacho kwa pamoja, bila kuacha, ni uhakika juu ya upekee na utoshelevu wa Kristo, heshima ya kweli kwa watu halisi wanaoshikilia imani nyingine, na uaminifu wa makini kuhusu kile ambacho imani hizo zinafundisha hasa — si kikaragosi chake, si sanamu ya majani iliyo rahisi kuiangusha, bali kile ambacho wafuasi wenye kufikiri wa imani hiyo wenyewe wangekitambua kuwa maelezo ya haki.This course will not attempt to resolve every question the exclusivism-inclusivism debate raises for us — faithful, Bible-believing pastors across many denominations have disagreed sincerely on its finer points for generations, and our final unit, a full theology-of-religions capstone, will treat that particular debate far more fully than we can here in an introductory unit. What every single unit in this course will hold in common, without exception, is confidence in the uniqueness and sufficiency of Christ, genuine respect for the actual people who hold other beliefs, and scrupulous honesty about what those beliefs actually teach — not a caricature of them, not a strawman easy to knock down, but what thoughtful adherents of that faith would themselves recognize as a fair description.

V. Kwa Nini Kozi Hii ni Muhimu kwa Wachungaji wa Kuba na MeksikoV. Why This Course Matters for Pastors in Cuba and Mexico

Hili si zoezi la kitaaluma lisilo na uhalisia kwa wachungaji ambao kozi hii ilijengwa mahsusi kuwahudumia. Huko Kuba, miongo kadhaa ya ukanaji Mungu rasmi wa serikali haikufanikiwa kuondoa dini, kama wasanifu wake walivyotarajia — badala yake iliisukuma sehemu kubwa yake kufanyika kwa siri, na ikaacha Santería, Espiritismo, na mapokeo mengine ya Kiafro-Kuba yakiwa yamefumwa kwa kina katika maisha ya kila siku, mara nyingi yakifanywa kimya kimya kando ya utambulisho wa Kikatoliki wa jina tu, au hata kando ya ukiri wa kweli wa imani ya Kiinjilisti ambao haujawahi kukabiliana kikamilifu na uaminifu huo wa zamani. Mchungaji anayedhani kwamba kusanyiko lake liko huru kutokana na mivuto kama hiyo kwa sababu tu hakuna anayezungumza juu yake kutoka mimbarani mara nyingi sana amekosea.This is not an abstract academic exercise for the pastors this course was specifically built to serve. In Cuba, decades of official state atheism did not succeed in eliminating religion, as its architects had hoped — it drove much of it underground instead, and left Santería, Espiritismo, and other Afro-Cuban traditions deeply woven into the fabric of daily life, often practiced quietly alongside a nominal Catholic identity, or even alongside a genuine evangelical profession of faith that has never fully confronted these older loyalties. A pastor who assumes his congregation is free of such influences simply because no one speaks of them from the pulpit is very often mistaken.

Huko Meksiko, mapokeo ya wenyeji asilia yalichanganyika karne nyingi zilizopita na desturi za Kikatoliki zilizoletwa na washindi wa Kihispania (conquistadores) na kuzaa aina za kipekee na za kudumu za dini ya kienyeji — kuheshimiwa kwa Santa Muerte kunakoenea sana, huduma inayoendelea ya curandero au curandera (waganga wa kienyeji) karibu katika kila mji, sikukuu za mchanganyiko wa imani zinazoweka matambiko ya wenyeji chini ya ganda jembamba la Kikatoliki — aina za imani na desturi ambazo mchungaji atakutana nazo karibu katika kila kusanyiko atakalolihudumia, iwe zinajadiliwa wazi kutoka mimbarani au zipo kimya nyuma ya maisha ya familia. Mchungaji asiyeweza kukitaja kwa usahihi kile anachokiangalia hasa mara nyingi sana atakikosea katika kukitambua, akichukulia kesi ya kuheshimu mababu kama ushirikina tu, au kifungo halisi cha kiroho kama tabia tu ya kitamaduni — na hali ya kiroho iliyotambuliwa vibaya mara chache hupona, hata mchungaji akiiombea kwa dhati kiasi gani.In Mexico, indigenous traditions blended centuries ago with Catholic practice brought by the conquistadors to produce distinctive and enduring forms of folk religion — the widespread veneration of Santa Muerte, the ongoing ministry of the curandero or curandera in nearly every town, syncretistic festivals that layer indigenous ritual beneath a thin Catholic surface — forms of belief and practice a pastor will meet in nearly every congregation he ever serves, whether it is openly discussed from the pulpit or quietly present in the background of family life. A pastor who cannot correctly name what he is actually looking at will very often misdiagnose it, treating a case of ancestor veneration as simple superstition, or a genuine spiritual bondage as mere cultural quirk — and a misdiagnosed spiritual condition rarely heals, no matter how sincerely the pastor prays over it.

Kozi hii itatoa uangalifu maalum na endelevu, baadaye katika masomo yetu, kwa mapokeo haya hasa ambayo muktadha wa huduma yako mwenyewe una uwezekano mkubwa zaidi wa kukutana nayo — si kama tanbihi fupi iliyoongezwa mwishoni mwa muhula, bali kama somo la msingi lililofumwa katika kozi nzima, likipewa uangalifu ule ule wa makini kama dini kuu za ulimwengu ambazo kila kozi ya seminari ya aina hii inatarajiwa kuzishughulikia. Lengo letu kote si dharau kwa wale wanaoshikilia imani hizi, wala uvumilivu laini unaokataa kuuita uongo kuwa uongo, bali ni muunganiko ule ule wa nidhamu ambao Paulo aliuonyesha katika Areopago: uelewa wa subira ukiunganishwa na tangazo la wazi na la dharura la Kristo aliyefufuka.This course will give particular, sustained attention, later in our study, to exactly these traditions your own ministry context is most likely to actually encounter — not as a brief footnote tacked onto the end of the semester, but as core material woven throughout, given the same careful treatment as the major world religions every seminary course of this kind is expected to cover. Our aim throughout is neither contempt for those who hold these beliefs, nor a soft-pedaled tolerance that refuses to name error as error, but the same disciplined combination Paul modeled at the Areopagus: patient understanding joined to a clear and urgent proclamation of the risen Christ.

— Dkt. Wayne Cook
Seminari ya Kitheolojia ya Chapala
— Dr. Wayne Cook
Chapala Theological Seminary

Mtihani wa Mwisho wa Sehemu ya 1Unit 1 Final Exam

Cheti: maswali 20 ya kuchagua jibu. Shahada ya Mshiriki: maswali ya kuchagua jibu na maswali 10 ya kujaza nafasi zilizo wazi. Shahada ya Uzamili ya Huduma ya Kiungu (M.Div.) na Shahada ya Uzamili ya Teolojia (Th.M.): maswali ya kuchagua jibu, ya kujaza nafasi, na maswali 10 ya majibu mafupi. Asilimia 90 ya kila sehemu inahitajika ili kufaulu. Usipofaulu, mtihani utasubiri kwa muda mfupi kabla hujaweza kujaribu tena.Certificate track: the 20 multiple-choice questions. Associate: multiple choice and the 10 fill-in-the-blank questions. M.Div. and Th.M.: multiple choice, fill-ins and the 10 short-answer questions. 90% of each part is required to pass. If you do not pass, the exam waits a short time before you can try again.

📖 Masomo ya Kozi — ya Lazima na ya Heshima
Cheti na Shahada ya Mshiriki: heshima si lazima. Soma matatu yoyote kati ya masomo matano ili kupata heshima; hakuna mtihani tofauti wa masomo ya lazima unaohitajika.

M.Div. na Th.M.: masomo yote matano yaliyopangwa ni sehemu ya kozi. Mtihani wake tofauti ni wa lazima baada ya kuanzishwa; tazama ukurasa wake kwa kanuni ya sasa. Heshima inabaki kuwa ya hiari na haichukui nafasi ya mtihani.

Masomo yaliyopangwa ya Uzamili (yote matano) · Mtihani wa masomo ya lazima

Dini za Ulimwengu ina seti yake ya masomo matano ya Uzamili, yaliyounganishwa hapo juu; masomo ya heshima yaliyo hapa chini ni ya hiari.

Fungua Masomo ya Kozi →